Marsala / Madeira


Marsala is een Italiaanse versterkte wijn die gemaakt wordt in de omgeving van Marsala op het westelijk deel van Sicilië. In 1773 is deze wijn “ontdekt” door de Engelse handelsreiziger John Woodhouse.

De wijn wordt gemaakt van witte en/of blauwe druiven. Belangrijkste druivenrassen zijn: Grillo, Catarrato, Inzolia, Damaschino, Pignatello en Nero d’Avola.

Marsala kent drie groepen van kleurtinten. Oro (goudgeel), Ambra (bruin/amber) en Rubino (robijnrood). De smaken gaan van secco (droog), demisecco (halfdroog) tot dolce (zoet).

Wanneer de wijn van een bepaald jaargang klaar is wordt deze opgenomen in een solera-systeem zoals men ook bij sherry kent. Marsala heeft daarom ook nooit een jaartal omdat het een menging is van meerdere, soms vele, jaren. Hierdoor is een bepaalde type of merk ook zeer constant van smaak en kwaliteit. Afhankelijk van het gebruikte solera-systeem zijn er wel verschillende leeftijdscategorieën. Van jong tot oud zijn dit: Fine, Superiore, superiore riserva, vergine en het oudste stravecchio. De rijping varieert dan van 1 tot 5 en soms zelfs meer dan 20 jaar. Met name de drogere, wat langer gerijpte varianten kunnen een behoorlijke kwaliteit halen.

Marsala is een DOC geklasseerde wijn en laat zich zeer goed combineren met kazen. Bijvoorbeeld een lang gerijpte marsala met een sterke kaas als parmezaan of een goudkleurige halfdroge marsala met zachte gorgonzola. Een goede marsala kan op kamertemperatuur gedronken worden. Eenvoudige soorten licht gekoeld. Marsala is een ingrediënt van het klassieke Italiaanse dessert tiramisu.

Madeira of Madera is een versterkte en enorm lang houdbare wijn. De wijn is afkomstig van het gelijknamige eiland Madeira. Oorspronkelijk werd Madeira van vier soorten druiven gemaakt, elk met zijn eigen smaak van zoet tot droog. De Madeira werd vernoemt naar de naam van de druif waarvan het gemaakt werd: Sercial ( Droog), Verdelho (middel droog), Boal ( middel zoet) en Malvasia ( zoet). Tegenwoordig worden de meeste Madeira van de druivensoort Tinta Negra gemaakt. Een druif die beter groeit op het eiland. Maar toch worden er wel vier typen Madeira uit de druivensoort geproduceerd. Alleen de naam van de Madeira is niet meer vernoemd naar de druif maar naar het smaaktype ( droog t/m zoet).

Er zijn dus 5 druivenrassen toegestaan maar de Tinta Negra wordt zoals eerder vermeld vaker gebruikt. Vaak bestaat de Madeira voor 85% uit deze druif en wordt de Madeira aangevuld met kleine hoeveelheden van de traditionele 4 druiven op de Madeira perfect op smaak te brengen.

Van de 2000 beschikbare hectare die voor de wijngaarden geschikt zijn, wordt er maar 600 hectare ook werkelijk gebruikt op het eiland.

Madeira wordt tegenwoordig minstens drie maanden in eikenhouten vaten van 480 liter bij 45 graden in het loodsen (estufas) bewaard. Maar wat beter zou zijn is geen kunstmatige warmte gebruiken maar de wijn jarenlang op een zon doorstoofde vliering laten rusten. Als de wijn uit de loodsen komt, heeft het enigszins de gekaramelliseerde smaak waarvan Madeira te herkennen is. De traditionele wijnhuizen laten hun Madeira vijf jaar lang op de vaten rusten en verwarmen door de zon.

Net als bij Port zijn er ook Madeira wijnen die vintage zijn. Dat wil zeggen dat de wijn maar van één oogstjaar is. Een vintage wordt gemaakt van één enkel druivenras en moet minstens 20 jaar rijpen.

Instituto do Vinho da Madeira stelt de regels op en bepaald of een Madeira de naam vintage mag dragen. Sommige van de allerbeste wijnen kunnen wel een eeuw op vat rijpen voor dat ze gebotteld worden. Maar dat was het nog niet de Madeira wordt namelijk ook nog verder in de fles gerijpt. De flesrijping is namelijk ook bijzonder traag. Madeira behoort tot de langst houdbare wijnen ter wereld. De kurken worden iedere 35 jaar vervangen en anders dan bij andere wijnen moet de Madeira staand gerijpt worden. Er zijn zelfs Madeira die uit de 18e eeuw komen en nog steeds drinkbaar zijn.